Most Pałacowy [Дворцовый мост]

To zwodzony most na Newie łączący centralą część miasta od strony Pałacu Zimowego i Admiralicji z Wyspą Wasilewską [Васильевский остров] na wysokości budynku dawnej Giełdy. Swą nazwę otrzymał ze względu na lokalizację obok Pałacu Zimowego. W 1917 r. przemianowano go na most Republikański, jednak już w 1944 r. powrócono do pierwotnej nazwy.

Most liczy 250 m długości (część źródeł podaje 255 m), a jego szerokość wynosi 27,7 m. Lokalizację w tym miejscu stałego mostu rozważano już w latach 30. XIX w., a z natężeniem zaczęto o niej myśleć po powstaniu Giełdy. Jednym z pomysłów, podnoszonym w ostatnich latach panowania Mikołaja I, było przeniesienie w ten rejon pierwszego petersburskiego mostu pontonowego – mostu Issakijewskiego, który otwarto w nowej lokalizacji 10 grudnia 1856 r. Od roku 1896 do grudnia 1897 r. most ten przesuwano o 53,25 m, a więc dokładnie w miejsce, gdzie miała powstać stała przeprawa wybrana w kolejnym konkursie z początku XX w. Kwestię budowy w tym właśnie miejscu stałej przeprawy podnoszono już od roku 1882. Międzynarodowy konkurs na budowę mostu ogłoszono jednak dopiero w kwietniu 1901 r. Wpłynęło wówczas 27 projektów, które nie zyskały uznania w oczach komisji. Na przedłużony do maja 1904 r. konkurs wpłynęło kolejne 19 zgłoszeń. Za najbardziej udane z nich uznano projekt francuskiego Towarzystwa „Batignolles”, które zrealizowało otwarty w 1903 r. most Troicki. Wojna rosyjsko-japońska (1904–1905) przerwała prace konkursowe. Wiosną 1908 r. komisja ekspertów opracowała nowe wytyczne, zatwierdzone 24 września tego roku przez Dumę Miejską. Tym razem na konkurs wpłynęło 9 projektów (m.in. autorstwa architektów Aleksandra N. Benois [1870–1960] i Mariana Peretiatkowicza [1872–1916]). Najwyżej oceniono wówczas dwa projekty Towarzystwa „Batignolles” oraz petersburskich Zakładów Kołomiejskich przedstawiony przez inż. Andrzeja Pszenickiego (1869–1941). Na wszystkie trzy konkursy wpłynęły w sumie 54 projekty. Ostatecznie do realizacji wybrano projekt Pszenickiego, którego dziełem było jeszcze kilka petersburskich nabrzeży i mostów. Pszenicki zaprojektował pięcioprzęsłowy stalowy most ze środkowym przęsłem zwodzonym. Jego podniesione skrzydła z twierdzą Pietropawłowską w prześwicie stały się jednym z symboli Petersburga. O oprawę architektoniczną tej przeprawy zadbał znany architekt Robert F. Melcer (1860–1943). Zainstalowane początkowo drewniane balustrady w 1939 r. zastąpiono żeliwnymi. Kontrakt na budowę podpisano 5 lutego 1911 r., przyjmując za datę ukończenia inwestycji 15 listopada 1913 r. Nadal jednak trwały dyskusje nad niektórymi kwestiami technicznymi, stąd też dopiero 29 grudnia 1915 r. projekt otrzymał ostateczną zgodę na realizację, choć sama budowa – spowolniona wybuchem I wojny światowej (1914) – trwała już od roku 1911. W momencie rozpoczęcia tych prac wspomniany wyżej most pontonowy przeniesiono w pobliże pl. Senackiego, w której to lokalizacji funkcjonował do roku 1916. Uroczyste, acz skromne otwarcie nowej stałej przeprawy nastąpiło 23 grudnia 1916 r.

W 1967 r. most przeszedł kapitalny remont, a w 1997 r. pełną rekonstrukcję przywracającą mu pierwotny wygląd. Ostatni kompleksowy remont miał miejsce w 2013 r.